คนในครอบครัวถูกจับคดียาเสพติด ต้องทำยังไงต่อ — ประกันตัว ทนาย และสิ่งที่ห้ามทำ
สิ่งที่ไม่ควรทำ: อย่าให้ผู้ถูกจับเซ็นเอกสารที่อ่านไม่เข้าใจ และอย่าพยายามติดต่อ 'คนรู้จักใหญ่โต' ให้ช่วยแทรกแซงคดี — ทางที่ถูกต้องมีทางเดียวคือกระบวนการยุติธรรมปกติ
- ถามให้ชัดว่าถูกควบคุมตัวอยู่ที่ไหน (สถานีตำรวจใด) ข้อหาอะไร ของกลางเป็นยาชนิดไหน จำนวนเท่าไร — ผู้ถูกจับมีสิทธิตามกฎหมายที่จะให้เจ้าหน้าที่แจ้งญาติทราบ
- จดชื่อพนักงานสอบสวนเจ้าของคดีและหมายเลขคดีไว้ ใช้ติดต่อทุกเรื่องหลังจากนี้
- เตรียมเอกสารฝั่งคนที่จะเป็นนายประกัน: บัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน และหลักทรัพย์ (ถ้ามี)
- หาทนายให้เร็วที่สุด — ก่อนให้การใดๆ ควรได้คุยกับทนายก่อน
- ได้รับแจ้งข้อกล่าวหาและเหตุที่ถูกจับ
- แจ้งหรือขอให้เจ้าหน้าที่แจ้งญาติหรือคนที่ไว้ใจ ให้ทราบว่าถูกจับและถูกควบคุมอยู่ที่ใด
- พบและปรึกษาทนายความเป็นการเฉพาะตัว และให้ทนายอยู่ด้วยระหว่างสอบปากคำ
- จะให้การหรือไม่ให้การก็ได้ — คำให้การอาจถูกใช้เป็นพยานหลักฐานในชั้นศาล
- ได้รับการรักษาพยาบาลโดยเร็วเมื่อเจ็บป่วย
ญาติ (พ่อแม่ พี่น้อง คู่สมรส หรือผู้เกี่ยวข้อง) ยื่นขอประกันตัวได้ทั้งในชั้นสอบสวนที่สถานีตำรวจ และชั้นศาลเมื่อถูกฝากขัง — วงเงินหลักประกันไม่มีตัวเลขตายตัว ขึ้นกับข้อหา ชนิดและปริมาณยา และดุลยพินิจของเจ้าหน้าที่หรือศาลตามบัญชีเกณฑ์มาตรฐาน
หลักประกันใช้ได้ทั้งเงินสด สลากออมสิน บัญชีเงินฝาก โฉนดที่ดิน หรือบุคคลตำแหน่งราชการค้ำประกันตามเกณฑ์ — สอบถามรายละเอียดกับพนักงานสอบสวนหรือเจ้าหน้าที่ประชาสัมพันธ์ศาลในคดีนั้นโดยตรง
คดียาเสพติดบางกรณี (ของกลางจำนวนมาก พฤติการณ์เป็นเครือข่าย) ศาลอาจไม่อนุญาตให้ประกัน — เป็นดุลยพินิจตามกฎหมาย ไม่มีใคร 'การันตีผลได้' ถ้ามีคนการันตี ให้สงสัยไว้ก่อนว่าเป็นมิจฉาชีพ
- กองทุนยุติธรรม (กระทรวงยุติธรรม) ช่วยเหลือค่าประกันตัวและค่าจ้างทนายให้ผู้มีรายได้น้อยที่เข้าเกณฑ์ — ยื่นคำขอได้ที่สำนักงานยุติธรรมจังหวัดชลบุรี ไม่เสียค่าใช้จ่าย
- สายด่วนยุติธรรม 1111 กด 77 ปรึกษากฎหมายฟรีตลอด 24 ชั่วโมง ถามขั้นตอนกองทุนยุติธรรมได้จากสายนี้เลย
- ในคดีอาญาที่มีอัตราโทษจำคุก หากผู้ต้องหาหรือจำเลยไม่มีทนาย รัฐต้องจัดหาทนายให้ (ทนายขอแรง) — แจ้งความประสงค์กับพนักงานสอบสวนหรือศาลได้
ครอบครัวผู้ถูกจับคือเหยื่อชั้นดีของมิจฉาชีพ — จะมีคนอ้างเป็นตำรวจ อัยการ 'คนใน' หรือผู้กว้างขวาง เสนอว่าจ่ายเงินแล้วช่วยให้หลุดคดีหรือได้ประกันแน่นอน ความจริงคือ: เงินหาย คดีไม่หาย และคนจ่ายอาจมีความผิดเพิ่มฐานให้สินบนเจ้าพนักงานอีกกระทง
ราชการไม่มีการรับเงินแลกผลคดีในทุกกรณี ช่องทางที่ถูกต้องมีเพียงทนายความและกระบวนการตามกฎหมาย — เจอใครเรียกเงินลักษณะนี้ แจ้ง 1441 (ศูนย์ AOC) หรือแจ้งเบาะแสผ่านระบบนี้ได้เช่นกัน
กฎหมายปัจจุบันวางหลัก 'ผู้เสพคือผู้ป่วย' — กรณีเข้าเกณฑ์ผู้เสพและไม่มีพฤติการณ์ค้า แนวทางหลักคือเข้าสู่กระบวนการบำบัดตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด ให้ทนายช่วยดูว่าคดีเข้าเงื่อนไขหรือไม่ และครอบครัวเตรียมใจสนับสนุนการบำบัดต่อเนื่อง (ปรึกษาสายด่วนบำบัด 1165 ได้ฟรี)
และอย่าลืมมุมนี้: ถ้ารู้ว่าใครเป็นคนขายให้เขา — แจ้งเบาะแสผ่านระบบนี้ได้โดยไม่ต้องเปิดเผยตัวตน การตัดต้นทางคือการป้องกันไม่ให้เขากลับไปซ้ำ และช่วยครอบครัวอื่นไม่ให้เจอแบบเดียวกัน
ประกันตัวคดียาเสพติดต้องใช้เงินเท่าไหร่
ไม่มีตัวเลขตายตัวครับ ขึ้นกับข้อหา ชนิดและปริมาณของกลาง และดุลยพินิจตามเกณฑ์ของเจ้าหน้าที่หรือศาล — ให้สอบถามในคดีนั้นโดยตรงจากพนักงานสอบสวนหรือเจ้าหน้าที่ศาล และอย่าเชื่อตัวเลขจากคนแปลกหน้าที่อาสาเข้ามาช่วย
ครอบครัวจะพลอยมีความผิดไปด้วยไหม
ลำพังการเป็นญาติไม่ใช่ความผิดครับ แต่ห้ามช่วยซ่อนหรือทำลายของกลาง ห้ามช่วยให้หลบหนี และห้ามยุ่งเหยิงกับพยานหลักฐาน — การกระทำเหล่านั้นเป็นความผิดของตัวผู้ช่วยเอง
บทความนี้เป็นข้อมูลบริการประชาชนทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายหรือการแพทย์รายกรณี โปรดสอบถามเจ้าหน้าที่หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องสำหรับกรณีเฉพาะของท่าน